# «Сұрады — болмады»: дәріхана ассортиментінде не жетіспейтінін қалай білуге болады

Жаңартылды: 2026-10-22 · Vsem командасы · https://vsem.kz/kk/stati/chego-net-v-assortimente-apteki/

**Қысқаша:** Ассортиментте не жетіспейтінін білу үшін «сұрады — болмады» тізімі керек: сатып алушылар қандай дәрілерді сұрады, бірақ олар болмады және провизор баламасын ұсынды ма. Қолмен жүргізілетін дефектура журналы әдетте анда-санда толтырылады; бұл тізімді касса басындағы әңгімелерден — тауарлар, апталар және нүктелер бойынша жинау сенімдірек.

Әр дәріханада сатып алушылар сұрайтын, бірақ сөреде жоқ тауарлар болады. Кейбір бас тартулар кездейсоқ: кешке қарай таусылды. Басқалары апталап қайталанады, және әр осындай бас тарту — көрші дәріханаға кеткен сатып алушы. Мәселе мынада: бұл бас тартуларды көру мүмкін емес дерлік — чектерде олар жоқ, өйткені сатылым болған жоқ.

## Дефектура журналы неге жұмыс істемейді

Классикалық тәсіл — бас тарту журналы (дефектура): провизор не сұрағанын және не болмағанын жазады. Іс жүзінде журнал уақыт болғанда толтырылады, яғни бас тарту ең көп болатын қарбалас сағаттарда емес. Өз сөзімен жазады — «қысымға қарсы таблетка», «балаларға сироп», — және тапсырыс бергенде бұл жазбаларды тауармен салыстыру қиын. Сонымен қатар журналға ең құнды нәрсе түспейді: провизор баламасын ұсынды ма және сатып алушы сатып алып кетті ме.

Нәтижесінде сатып алу туралы шешімдер сатылым бойынша — сатып алынғанға қарап қабылданады. Ал сатып алғысы келгені көрінбей қалады.

## «Сұрады — болмады» тізімі деген не

Бұл касса басындағы әңгімелердің өзінен жиналған қанағаттандырылмаған сұраныс туралы есеп. Vsem-де ол былай көрінеді:

| Не көрінеді | Не үшін керек |
|---|---|
| Қай тауарды сұрады және болмады — сіздің тізіміңіздегі атауымен | Жеткізушіге тапсырыс тізімі |
| Қанша рет сұрады, апталар мен нүктелер бойынша | Кездейсоқ бас тартуды тұрақтысынан ажырату |
| Ауыстыру немесе балама ұсынды ма | Сатылым қай жерде жоғалатынын, ал қай жерде провизор оны құтқарғанын түсіну |
| Баламасыз кетті және ештеңе сатып алмады | Шығынды бағалау; орташа чекті көрсетсеңіз — теңгемен шамамен |
| Сатып алушының дәйексөзі | Нақты не сұрағанын тексеру |

Тізімді тапсырыс үшін CSV түрінде жүктеп алуға болады. Қасында — әңгімелер немен аяқталды (сатып алды, ойланады, қымбат, қажеттісі болмады, тек кеңес, басқаларға кетті) және осы аптада ең жиі не туралы сұрады.

## Техникалық тұрғыдан қалай жұмыс істейді

1. **Кассадағы жазба.** Кассалық компьютердегі USB-микрофоны бар Vsem Windows қосымшасы касса басындағы әңгімелерді 5 минуттық бөліктермен жазады. Алыс дауыстар — көрші касса, арттағы әңгімелер — талдауға түспейді.
2. **Тану және бүркемелеу.** Қазақша, орысша және аралас сөз мәтінге айналады. ЖСН, телефондар, сатып алушылардың аты және карта нөмірлері белгілермен ауыстырылады; дәрі атаулары қалады — сұраныс солардан көрінеді.
3. **Әр әңгімеге қысқа сұрақтар.** Жүйе «иә/жоқ» деп жауап береді: сатып алушы жоқ нәрсені сұрады ма. Иә болса — тізіміңіздегі қай тауар, өтініш қай репликада айтылды және ауыстыру ұсынылды ма.
4. **Есеп.** Кабинеттегі «Сұраныс»: позициялар, апталар мен нүктелер бойынша сұраулар, ауыстыру үлесі, әңгімелердің қорытындысы.

Маңызды ескерту: бұл тексерілген дерек емес, модельдің жауаптары. Модель атауға сенімді болмаса, «ұқсас…» деп жазады. Тапсырыс туралы шешім үшін бұл жақсы кеңес, бірақ ірі сатып алу алдында дәйексөздерді қараған жөн.

## Тауарлар тізімі есепті нақтырақ етеді

Тауарлар тізімі болмаса, жүйе сатып алушы айтқанды атайды. Тізіммен — нақты позицияны: «бас ауруына таблетка» емес, «Нурофен Экспресс 400 мг». Есеп бағдарламасынан түсірілген файл жарайды: «Наименование» бағаны бар CSV немесе Excel; санат, артикул және синонимдер — қалауыңызша. Жаңа файл ескі тізімді алмастырады.

## Тізіммен не істеу керек: үш шешім

Әр апта сайын жоғарғы жолдарды қарап шығып, әр позиция бойынша бір шешім қабылдаңыз:

1. **Тапсырыс беру.** Позицияны тұрақты және бірнеше нүктеде сұраса — бұл тұрақты ассортиментке үміткер.
2. **Баламасын ұстау және оны ұсынуды үйрету.** Позиция қымбат немесе сирек болса, бірақ сізде ауыстыру бар болса — провизорлар оны ұсына ма, тексеріңіз. «Тауар болмағанда баламасын ұсынды» тармағы дәріхананың дайын чек-лисінде бар.
3. **Нүктелер арасында қайта бөлу.** Тауар бір нүктеде бар, ал басқасында сұраса — мәселе ассортиментте емес, логистикада.

## Провизор баламасын ұсынды ма — бөлек сан

Бас тарту әрқашан шығын емес. Провизор «бұл жоқ, бірақ әсер етуші заты бірдей мынасы бар» десе және сатып алушы алса — сатылым құтқарылды. Сондықтан есепте нүктелер мен қызметкерлер бойынша ауыстыру ұсынылған жағдайлардың үлесі бар.

Бұл сан — айыппұлға емес, оқытуға жақсы себеп. Провизор баламасын үлгілі ұсынған әңгімені тауып, командамен талдаңыз.

## Дәріхана желілері неден бастауы керек

- **Бір апта бір касса.** Микрофонды ең көп жүктелген кассаға қойып, алғашқы тізімді қараңыз.
- **Нүктелерді салыстырыңыз.** Желіде «сұрады — болмады» тізімі әр дәріхана және өңір бойынша көрінеді; меңгеруші тек өз дәріханасын көреді.
- **Сатып алушыларды ескертіңіз.** Касса жанында қазақ және орыс тілдерінде «Аудиожазба жүргізіледі» тақтайшасы. Заң не дейтіні — [клиенттермен әңгімені жазу заңды ма](/kk/stati/zakonno-li-zapisyvat-razgovory/) мақаласында.

«Сұрады — болмады» тізімі «Кассадағы жұмыс орны» тарифіне кіреді. 14 күн тегін, картасыз байқап көруге болады — [дәріханаларға арналған бет](/kk/apteka/).

## Ертең не істеу керек

1. Меңгерушілерден бас тарту журналы қазір қалай жүргізілетінін сұраңыз: кім жазады, қаншалықты жиі, тапсырыс бергенде қайда түседі.
2. Есеп бағдарламасынан «Наименование» бағаны бар тауарлар тізімін түсіріңіз — ол бойынша есептегі атаулар нақтырақ болады.
3. Бір кассаға USB-микрофон қойып, алғашқы аптадағы «сұрады — болмады» тізімін қараңыз.
4. Тізімді жеткізушіге берілетін тапсырыспен салыстырып, 3–5 позиция бойынша шешім қабылдаңыз: тапсырыс беру, балама ұстау немесе сатып алушыға ауыстыруды түсіндіру.

## Жиі қойылатын сұрақтар

### Тауар болмағанда провизорға бірдеңе басу керек пе?

Жоқ. Белгі әңгіме бойынша қойылады: сатып алушы жоқ нәрсені сұраса, бұл «қолда жоқ», «таусылды», «әкелмейміз» деген сөздерден көрінеді. Провизор әдеттегідей жұмыс істейді.

### Жүйе дәрінің атауын қайдан біледі?

Тауарлар тізіміңізден: есеп бағдарламасынан түсірілген файлды жүктеңіз («Наименование» бағаны бар CSV немесе Excel). Тізім болмаса, атаулар дәріхана профилінен алынады, ал тізімде жоқ нәрсе сатып алушының сөзімен көрсетіледі.

### Бұл тапсырыс үшін нақты деректер ме?

Бұл тапсырыс пен оқытуға арналған кеңес: модельдің әр әңгімеге қойылған қысқа сұрақтарға жауаптары. Ірі тапсырыс алдында дәйексөздерді қарап, сатылыммен салыстырыңыз.